Category Archives: Thinking

De belangrijkste lessen van VN klimaatonderhandelingen

Ik ben geen overheidsvertegenwoordiger, werk niet bij de VN en ben geen NGO of bedrijf. Ik ben een jongere. Momenteel  ‘jongerenvertegenwoordiger’ naar de VN. Ik maak VN-processen die beslissen over mijn toekomst en die van mijn leeftijdsgenoten en toekomstige kinderen van dichtbij mee. Hierbij de belangrijkste lessen die ik daaruit heb geleerd.

“Ikke, ikke, ikke” – Opzij met individuele belangen

Men zou eigenlijk niet eens moeten ‘onderhandelen’ over klimaat, maar men zou samenwerken als uitgangspunt moeten laten gelden, wil je klimaatverandering aanpakken. Iedereen komt momenteel met z’n eigen belangen naar een conferentie en maakt het daardoor verdomd moeilijk om tot een gemeenschappelijke overeenkomst te komen. Het is gevaarlijk als men te veel vast blijft houden aan eigen punten (ofwel: hard onderhandelen) en daardoor vergeet dat we samen eigenlijk iets proberen te bereiken hier. Dat is een van de grote issues die vooruitgang tegenhouden in mijn ogen. Waar het gaat om de lange termijn, moeten we toch echt de durf hebben en tonen om onze persoonlijke belangen opzij te leggen en te kijken naar het grotere plaatje. “We’re all in this together. We’re all on the same planet.” Het zal bovendien voor niemand makkelijk zijn om met klimaatverandering te dealen en om CO2-uitstoot te verlagen, maar als we uiteindelijk niets doen omdat iedereen alleen maar wilt wat voor hem/haar het belangrijkst is en persoonlijk beste uitkomt, komen we nooit echt ergens. Klimaat zal niet moeten worden onderhandeld, maar moeten worden behandeld in een sfeer van samenspel, alle landen samen, in het belang van het leven van de mens op aarde.

Alles draait om geld – maar niet op de juiste wijze

Men heeft ondertussen (hopelijk) wel begrepen dat klimaat niet zomaar over natuur en milieu gaat, maar het gaat grotendeels om de economie. De schade en gevolgen door klimaatverandering kosten steeds meer geld, zowel de directe impact (op leefmilieus, oogsten) en aanpassingen aan verandering, als het verminderen van de menselijke invloed  op het klimaat (minder broeikasgassen uitstoten). Alles kost geld en raakt de huidige economie steeds meer, zoals nu ook WorldBankIMF en World Economic Forum regelmatig roepen. Maar niemand wil er op dit moment geld aan besteden; de meeste effecten van de investering zijn namelijk pas op langere termijn zichbaar en daar houdt men niet van. De klimaatonderhandelingen blijven telkens maar vastlopen op de vraag wie, wanneer, hoeveel geld moet betalen om de negatieve effecten tegen te gaan. Why!?

Ons huidig economisch systeem is zodanig ingericht dat economische groei/ontwikkeling voor meer CO2-uitstoot en daarmee klimaatverandering zorgt, doordat wij onze economie nog steeds laten draaien op vieze fossiele grondstoffen als olie, gas en kolen. Van deze brandstoffen en van het huidige model zullen we af moeten. Dat kan zeker, een aantal bedrijven nemen daar al de leiding in, bijvoorbeeld aan de hand van nieuwe economische modellen, zoals de groene economie (op basis van renewable energy sources), of de circulaire economie (waar grondstoffen in kringlopen gaan en waarde behouden). Maar de economie hervormen doe je niet zomaar. Zo zit ons systeem momenteel vol met tegenwerkende incentives die korte termijn economische winst boven het langere termijn behoud van het milieu verkiezen. Niet alleen is dat eigenlijk de essentie van onze huidige economische groei, ook versterken we dit zelf door bijvoorbeeld (grotendeels voor algemeen publiek onzichtbare) subsidies op extractie en gebruik van fossiele brandstoffen (minstens 6x hoger dan op hernieuwbare brandstoffen). Dat werkt natuurlijk de business case voor duurzame energie en economie tegen.

Ook zijn onze economische berekeningen erop gebaseerd dat alles nu belangrijker is dan straks, wat het behoorlijk moeilijk maakt om de toekomst op een eerlijke manier veilig te stellen. Zo werkt men in de economie met een zgn. discount rate, een percentage dat er in economische berekeningen voor zorgt dat de waarde van dingen in de toekomst steeds minder wordt. Hoezo!? Daarom pleiten wij als jongeren bijvoorbeeld voor een discount rate van rond de nul, vanuit het principe van rechtvaardigheid tussen generaties (intergenerational equity). Wat zou er gebeuren als de toekomst opeens economisch net zo belangrijk zou worden beschouwd als het heden: het zou veel makkelijker zijn om in de toekomst te investeren en nu geld uit te geven om klimaatverandering en toekomstige negatieve effecten tegen te gaan. Wellicht ken je de Stern Review on Economics of Climate Change, waar ook een lagere discount rate wordt gehanteerd, want volgens deze econoom zullen de kosten van klimaatverandering aanpakken in de toekomst alleen maar hoger worden. Ook een veelgehoorde uitspraak van vooral bedrijfsleven is: “The cost of inaction is much higher than the costs of action now.”

Schermafbeelding 2013-11-25 om 23.38.11

Uiteindelijk gaat dit punt in principe volledig om prioriteit en politieke wil. Het is onzin dat het geld er niet is. Het geld is er zeker. We besteden als wereld jaarlijks bijvoorbeeld wel miljarden aan oorlogen en het redden van banken. Politici moeten dit echt, echt een stuk serieuzer nemen, ook al overschrijdt het de 4 jaar van hun termijn en zullen de directe effecten pas later zichtbaar zijn. Klimaatverandering zou prioriteit moeten zijn voor iedereen, juist ook omdat het zo nauw verweven is met de economie van de toekomst. Weg met de kortzichtigheid: politieke wil, moed en prioritisering is noodzakelijk. “If the climate was a bank, it already would have been saved…” Think about that. 

De nieuwe generatie moet de huidige generatie in geen geval kopiëren

We hebben een probleem. Voor het 2e jaar draai ik nu mee met klimaatonderhandelingen en werk daar samen met de internationale jongeren. Niet alleen hier in Warschau, maar vooral ook vorig jaar in Doha, Qatar, ben ik mij rot geschrokken van de manier waarop jongeren soms net zo goed lijnrecht tegen over elkaar gaan staan. Niet om de inhoud, want we willen allemaal onze toekomst veiligstellen en klimaatverandering aanpakken, maar om de manier waarop we dingen doen. Daarom was men vaak vooral met elkaar bezig in plaats van met het grotere proces van de klimaattop waar we onderdeel van zijn. Eindeloze, strijdlustige en destructieve debatten en uithalen in onze ochtendmeetings danwel via de email of achter ruggen om. Het vreet ieders energie op en we zijn mega-onproductief. Onze invloed op het proces stelt ook hierdoor amper wat voor; we zijn niet verenigd en houden elkaar zelfs af van echte dingen doen.

Zo blokkeerden bijvoorbeeld een aantal wat extremer denkende jongeren onze mogelijke bijdrage aan een conferentie waarbij een  fossiele partij betrokken was; we hadden podium gekregen (net zo goed om kritisch te zijn) maar we zouden hier als jongeren niet heen moeten “want zij zijn slecht”. Ik denk WTF, dat denkt ook de meerderheid, dus de discussie duurt uren, maar als men toch besluit te blokkeren gebeurt het gewoon niet. De eeuwige vloek van consensus. Het kostte ons uren, enorm veel energie, en levert ons NIKS op: het event gaat door zonder ons, niemand merkt iets, we missen een kans om onze kritische stem te laten horen (maar zeiken wel over het feit dat we nergens worden gehoord), enzovoorts. Sorry, maar je snapt aan welke kant ik sta en dat dit soort enigszins onnozele gevechten behoorlijk frustrerend kunnen zijn. Vooral is de sfeer ook niet te harden omdat er meningsverschillen zijn over die “hoe”-vraag. Steeds minder mensen komen nog opdagen en er is een voelbare spanning tussen verschillende partijen. Daarbij een enorme dominantie van jongeren uit Noord-Amerika, Europa (ja, inclusief wijzelf) en andere ontwikkelde landen.

Al met al: het lijkt de echte (onderhandelings)wereld wel. En daar maak ik me misschien wel het meeste zorgen om. Als wij als jongeren al niet goed samen kunnen werken, hoe moet dat dan in de toekomst? We moeten ons als een gek gaan beseffen dat dit niet kan, maar dat “we’re on the same team”! Je schakelt toch niet je eigen teamleden uit!? Dan verlies je zeker… We hebben al een veel te grote wereld vol macht, geld & fossiele belangen die de touwtjes in handen houden tegenover ons staan, waar wij tegenop moeten boksen. Zorg er daarom voor dat je vertrouwen opbouwt (en als je dat niet hebt, actief op zoek gaat naar manieren om vertrouwen te winnen, dat kan zelfs een biertje onder vier ogen zijn), maar vooral ook begrip en respect ontwikkeld voor de andere partij(en). Daarbij gaat het in mijn ogen vooral ook om acceptatie; zie in dat je allen hetzelfde doel voor ogen hebt, maar dat men wellicht andere ideeën kan hebben over hoe daar te komen. Zolang dat het geval is, is het een zaak van accepteren dat jij niet altijd gelijk hebt en jouw ideeën niet altijd het beste of vooral het enige goede zijn, maar laat daarentegen iedereen doen waar hij/zij goed in is en draag daarmee gezamelijk bij aan een veel groter geheel!

NGO’s: word niet alleen boos maar blijf juist druk zetten (binnen en buiten) op onderhandelingen én eis een grotere rol in het proces

In Warschau zijn op de een na laatste dag 800 NGO-vertegenwoordigers vertrokken omdat ze boos waren om de enorme invloed van fossiele industrie, en de verschrikkelijk lage ambitie van de landen op deze klimaattop. Echt volkomen terecht. Maar waar ik van versteld stond was de opmerking van een van deze NGO’s: “ondanks het feit dat we zijn weggelopen van de onderhandelingen, hebben we nu een geweldige onderhandelingspositie.” Ik viel echt van mijn stoel. Je bent er niet, dus HOE DAN? Volgend jaar terugkomen is te laat! Toen wij uiteindelijk in het heetst van de onderhandelingen met maar een handjevol (jongeren-)NGO’s over waren gebleven en het bericht kreeg dat de anderen lekker aan het zuipen en feesten waren, werd ik dan ook behoorlijk pissig. Lekker solidair, jongens. Die uitkomst wordt er echt niet beter van als je als terecht kritische NGO’s wegblijft en landenvertegenwoordigers, bedrijven en een handjevol jongeren het laatste werk laat doen. Kom op zeg. Waarom ben je naar Warschau gekomen (gevlogen)!?

Laat jezelf horen. Bedenk slimme manieren om de stem van de mensen naar de VN te brengen. Dat is je kracht maar ook een noodzakelijke verantwoordelijkheid voor iedereen die het voorrecht heeft om naar zo’n top te kunnen, zeker nu het dit jaar ook nog eens zo was dat veel (Afrikaanse) jongeren een visa was ontzegd. Een goed voorbeeld was echter nog een laatste actie van een aantal NGO’s op vrijdagavond, waar zij op de tribunes van het voetbalstadium – in het midden van het Nationale Stadium van Polen waren plenaire onderhandelzalen opgebouwd – met zo’n 100 overgebleven man teksten als “we need, we need, action!” gingen roepen. Ik zat in de onderhandelingszaal en het was ge-ni-aal. Je voelde de mensen buiten en men besefte zich dat de wereld meekeek. Niet langer werd alles voor het gemak en om confrontatie tegen te gaan buiten het proces gehouden. Het was behoorlijk angstaanjagend en zette echt een goede, urgente toon. Stel je voor dat dat geen 100, maar 1000 man was geweest… 

Schermafbeelding 2013-11-25 om 23.50.45

EIS vooral ook dat je wordt gehoord. Dat NGO’s amper momenten krijgen om mee te praten in de onderhandelingen en wat urgentie en verfrissing te brengen is zonde, voor beide kanten en dus voor het algehele proces. Dat wij als jongeren (en NGOs) pas een eindstatement mogen maken aan het eind van de onderhandelingen, als alles al is besloten en als bijna iedereen al naar huis is vertrokken, is niet alleen ronduit schandalig maar wederom ook een gemiste kans. Als het jongerenstatement niet op zaterdagavond 9 uur was geweest maar vrijdagochtend 10 uur, had dat wellicht een wat andere toon gezet voor de eindsprint. NGO’s: sta op voor jezelf. Nee, dat is niet makkelijk in dit proces, maar je voornamelijk focussen op acties met boze statements en daarna een grote walkout gaat je zeker veel mediacoverage opleveren, maar vrijwel NUL invloed op de uitkomst van de onderhandelingen, sorry to say. Mijn mening, op basis wat ik binnen heb zien gebeuren. Ik was echter niet de enige.

1392647_671580536209042_450599260_n

De VN staat veel te ver af van de burger – en dat is zeer zorgelijk

Wat ik de afgelopen tijd in mijn werk rondom de VN heb gemerkt is hoever de processen afstaan van de levens van mensen (terwijl het daar in essentie wel over gaat) en hoe dit in mijn ogen een van de grootste uitdagingen voor de VN gaat worden. Ik spreek jaarlijks met duizenden jongeren – voornamelijk voor verschillende schoolklassen – over klimaat, duurzaamheid en de VN. Eerder gehoorde uitspraken zijn “Maar de VN doet toch niets?” of “De VN is heel slecht en corrupt en betekent niks voor gewone mensen” of ”De VN praat alleen maar en ze lossen nooit iets op” en “VN… Ik ken wel de Verenigde Staten?”. Het beeld wat heerst van de VN en de processen – zeker klimaattoppen – is over het algemeen erg sceptisch, wat zonde en veel te makkelijk is. Kritiek is zeer goed en hard nodig, maar de VN gewoon maar opgeven lijkt me een heel ander verhaal. Ik heb er eerder met leeftijdsgenoten over gesproken en een mooie uitkomst vind ik de volgende. Als je een probleem hebt met de VN (en aan de kritiek en scepsis te horen zijn dat er veel), doe er dan zelf wat aan. Of je nou bij de VN gaat werken, je er op een of andere manier tegenaan gaat bemoeien, of ervoor zorgt dat hetgeen dat landen hebben ondertekent ook in praktijk wordt gebracht (bijv. door de overheid op verantwoordelijk te wijzen danwel zelf mee te helpen om zaken in praktijk te brengen), dan hebben we het ergens over. Het gevaar zit hem erin dat men de VN te irrelevant gaat vinden. Zo komt er sinds de klimaattop in Kopenhagen (ja, elk jaar na 2009 was er wederom een klimaattop) bijna geen journalist meer naartoe en staan de artikelen getiteld “Klimaattop mislukt” al klaar voor de zaterdag na de top (vaak wanneer we nog midden in uitgelopen onderhandelingen zitten), meestal ook nog eens een kopie van het artikel van vorig jaar.

Hoe erg ik mij ook stoor aan deze slome, logge processen, ik blijf de VN een enorm belangrijk instituut vinden. Stel je eens voor dat we geen overlegorgaan voor alle landen zouden hebben? Dat we niet meer zouden proberen wereldvrede te behouden? Er zijn genoeg issues waarop de wereld zonder direct dialoog, door miscommunicatie (geen goede communicatie) misschien wel zou kunnen ontploffen. Dat we grensoverschrijdende problemen los van elkaar, ongecoördineerd en alleen nationaal zouden pogen op te lossen? Klopt, er moet nationaal zeer veel gebeuren, maar dat staat niet los van wat wij als wereld, samen moeten doen en zien te bereiken. Ik ben na wat ik van binnen heb gezien zeker van mening dat de VN momenteel niet voldoende resultaat bereikt. Dat zit hem ook in de VN zelf. De huidige processen zijn ook niet meer van deze tijd, veel te bureaucratisch, langzaam en ineffectief. Het matcht niet langer met wat echt nodig is in de snel veranderende wereld; dit lijkt de VN op het moment niet te kunnen opbrengen. Het is dus de uitdaging om besluitvorming op het lastigste niveau (met bijna 200 landen, niet eens individuen, maar landen – just imagine) te verbeteren en versnellen, en daarnaast interactie en verbinding met de mensen “on the ground” te creëren en daar ook de waarde van inzien. Het een kan niet zonder het ander, wat bij de VN wordt besloten heeft invloed op jouw en mijn leven. Beter zijn we dus allemaal zowel op een of andere manier nauw betrokken bij de beslissingen, als actief bij de uitvoering daarvan, in onze eigen landen.  

Het ultieme probleem van de grijze pakken

Schermafbeelding 2013-11-26 om 00.05.41

Voor wie mij kent, ik draag altijd iets roods. Rood, de kleur van passie (voor duurzaamheid), actie (om klimaatverandering aan te pakken), en liefde (voor de toekomst). Maar vooral is dit strategisch: je valt op, mensen kunnen soms niet om je heen, en ze onthouden je. Voor mij is dit gunstig, maar eigenlijk is dit helemaal geen goed teken. Dergelijke onderhandelingen – en überhaupt de (beslissings)macht in deze wereld – worden nog steeds massaal gedomineerd door de grijze – blanke – mannen in donkergrijze pakken. Hierdoor worden processen veel te veel gedreven door mannelijke eigenschappen – sorry mannen: ego, eigenbelang, macht, bezit, strijd, vechtlust. Zaken die niet bepaald overeenkomen met wat eerder is aangehaald als nodig voor het bereiken van succesvolle afspraken voor klimaatverandering. Daarnaast zijn het ook de oudere mannen die daar al jaren zitten. Geen vernieuwing betekent ook weinig verandering in het onderhandelingsproces. Het proces dat al jaren behoorlijk moeizaam verloopt, dus niet handig. Wanneer bepaalde mannen eindelijk hun machtspositie hebben veroverd blijven ze daar het liefst zo lang mogelijk zitten, voor hun aanzien en eigenbelang. Niks voor de uitkomst van een proces waar ze in hun positie onderdeel van zijn, dat komt op de tweede plaats.  Het is tijd dat (hoog-)volwassen mannen in grijze pakken hun ego wat opzij schuiven en ruimte creëren voor jongere mensen met snelle, frisse, optimistische blik en vrouwen met de nodige kwaliteiten als zorgzaamheid, verantwoordelijkheid, menselijkheid, compassie, empathie, gevoel, verbondenheid, etc. Daarbij: “One half of the world is women, the other half is young people – the ones who women have given birth to.” Maar het zijn de oude mannen die aan de macht zijn en beslissingen voor de toekomst maken – hoe kan dat ooit een eerlijke balans zijn die voor noodzakelijke uitkomsten zorgt!? Niet!

Al met al: power to the people, power to the women, power to the young. Samen maken we alle verschil. Het is tijd om te verbinden en te vernieuwen: in de economie, in de VN, en in ons eigen leven.

Ideas UniTEDx

“We develop concepts in our minds that influence how we think and act. However, the technology of false ideas results in ideology and that can be harmful. When we read a piece of technology or idea, we will behave in a similar way. A false statement influences human behavior in a way that makes the statement true. Especially in social science we need to be careful – natural science corrects its own mistakes. Human nature is created by the society we live in.” Barry Schwarz on idea technology.

It is the day after an amazing TEDxAmsterdam. The mind is almost recovered from its great ballet experience. Yesterday I was one of the 600 lucky invites (who doesn’t try, will never win) to join the live performances at the Stadsschouwburg Amsterdam. I don’t know why they did so, but I was placed in the front of the main area – just a few meters away from the stage. Therefore the experience was even more intense and personal. It is the day after an amazing experience full of ideas worth spreading (and doing!) so now it is time to share some of those ideas. I will highlight the things that in my opinion made the biggest impact or are wise lessons learned from people’s experiences. However, every single speaker was fantastic in its own special way and I am more than impressed by the beauty of human nature.

Esra’a Al-Shafei. This young woman made a tremendous impact on every single person in the audience. In contrast with the other speakers, Esra’a was not filmed. This is for her own safety. Esra’a is a driver of social change through digital media, as founder and director of MidEastYouth. She makes it possible for other Mideast youth to use the internet for freedom of speech so that diverse voices can be amplified. Voices of protest are tracked, political expressions are made through music, human rights messages are heard by using illustrations. Besides, she stands up for a space for open debate and the right to education. Find out what those young people in modern times are going through, spread the word and support them. Esra’a ended with a lovely smile and the following words: “We will definitely WIN this struggle for justice. Just give us some more time…”

General Peter van Uhm, Chief of Defense, explains how everyone has its own instrument for the contribution to make this a better world. In his case, this instrument is the gun. A gun to establish peace and stability. This specific gun was brought at the stage and made the audience even more quiet. Maybe most of us were even a little terrified and intimidated. We felt the uneasiness and were confronted with this fact. We live in such a peaceful country, where we do not have to fight or be afraid for our survival. Guns are no part of our lives. Just imagine that always being aware and afraid of the guns around you, would be part of your daily routine. We can’t imagine how that will be in reality. But in many other countries this is actually the case.

Eveline Crone told us that young people and adolescents still possess lots of creativity and the possibility to think out of the box. Therefore it is essential to include youth in decision-making processes. For the problems of today, input from youth would be very helpful. Adults should give young people a serious chance and see this as positive opportunities for both parties. (Luckily the message was pretty clear for the audience, and I have now meetings planned with several (big business) parties so that we can provide them with our young and sustainable vision.)

Rogier  van der Heide: “Innovation has to be meaningful. It does not happen in a vacuum. You are never alone. No one has the key by itself, you have to work together.”

Another very inspiring and touching talk was from Hassina Sherjan. “You should live just like you want to. As long as you have respect and compassion, you will receive this from others.” Hassina is on a journey towards peace, and we are all in this together, against the international phenomena of terrorism. The only tool to fight this, is with both education and employment, so that the people develop their strengths and are able to empower themselves. Therefore, there’s Aid Afghanistan for Education and the arty initiative Boumi (for example Crafting Peace), which is as much a business as a philosophy and movement. With tears in her eyes while telling about her father’s death and her home country in war, she deeply touched and inspired the audience.

The things that Harald Doornbos literally brought us also came very close to reality. In his hands he carried the flight ticket from Khadaffi’s daughter, Khadaffi’s clock, his green book, a photo album and the passport from their cat. All memorable things from the last day in their apartment. The cat will be the only one still walking around. Cats may have seven or nine lives, but Arab leaders do not have that luxury.

Joris Luyendijck (awesome person): “The world is increasingly interconnected and technologically advanced. Therefore we have insiders and outsiders, but it is necessary to build bridges and share things with the greater mass.” And he has the solution: sharing your learning curve. When you hear something that triggers you and you want to know more, but you do not know a thing about it yet, you should explore your own curiosity, start at zero and document this intellectual process. The moment you get across information, a greater understanding will appear. When you share this intellectual growth, others will grow with you. According to this innovative journalist, we now live in the 3rd millennium which will be all about cooperation.

Jonathan Baij: “We all have the opportunity to realize our dreams or ideas. “There’s no money” will never be a good excuse not to start taking opportunities.”

The last idea that is very worth spreading, is the igirama of the Twin Towers from artist William Verstraeten. Stunning.

Just a little additional note about the sustainability of the event. In his TED-talk, Rogier van der Heide (Philips) showed us that all the illumination at the Stadsschouwburg was provided by LED-lights. This is the first all LED-lightened TEDx-event. It is possible! Furthermore, guests are stimulated to drink tap water, for instance they can step outside during the break and fill their bottle or glass with delicious and clean tapwater by Join the Pipe at Leidseplein. A recent research even showed that tap water is cleaner than bottled water, so there is no need to use and waste all the harmful plastic. Another remarkable aspect was the fact that the gift bags were excluded – most people weren’t very happy about that. But don’t worry, instead of useless gift bags they had very awesome gift baskets for us, to do groceries with and to take with you on your bicycle. Very nice! Furthermore, the food was fully vegetarian and organic and the packaging and coffee cups were biodegradable as well. Irene Rompa (the “conscious” of the TEDxAmsterdam team) told me later on that unfortunately the event was not carbon neutral (they did not compensate like they did at TEDxRotterdam this year) but they did definitely make sure to find symbiosis between the event and sustainability – which is quite a tough job. However, they tried to make the smallest impact and do good for real nature. In my opinion they succeeded (and I’m quite critical).

During the last session, the TEDxAward was given to the MetFarm initiative (last year it was the Winddrinker). The wonderful thing was that so many people from the audience offered their help and expertise for this amazing urban farming project. When different worlds come together, you can come even further than you would have hoped.

With similar interdisciplinary words, Louise Fresco summarized the day. “Here at TEDx, we are reaching gaps between disciplines. You should have the capacity to focus, but be broad at the same time. It is where art and science meet. They can tell each other a lot and together we can create a better world. We should explore other worlds and – just like the economy – not be linear anymore but transform this old pattern into circularity. And in that case it is maybe not only transforming into a circle, but a learning spiral that goes up all the time by better understanding and more inclusiveness. The positive sense that is carried out by all the speakers and guests of TEDxAmsterdam is extremely important today.”

Be positive and change the world.

Waarheid, durven en doen

Nee, vandaag gaan we het niet hebben over “doen, durven of de waarheid”, het zeer geliefde spel op feestjes waarbij je jezelf meestal flink voor schut zet. Maar in principe wijkt het niet veel af van waar ik het wél over wil hebben.

De gedachten kwamen in me op toen ik aan het eind van de dag mijn to do-list afliep. Ik merkte dat ik een aantal dingen voortdurend uitstelde, maar toen ik er eenmaal vaart achter zette bleek het veel gemakkelijker te zijn dan ik had verwacht. Naar mijn mening is dit dan ook de sleutel: niet wachten, gewoon doen. Het is jammer dat we dat niet meer zo gewend zijn.

Zowel bij het spel als in de maatschappij (burgers, overheden, bedrijven) is er soms sprake van een bepaald patroon. Eerst wordt men geconfronteerd met de waarheid. Meestal is dit pijnlijk, zoals iets dat je liever verborgen zou houden. Oprakende olievoorraden. Vervolgens wordt men uitgedaagd om te durven: durf jij een verandering aan te gaan die je losmaakt uit je vaste patroon? Dat kan een onwennige handeling bij een spelletje zijn, maar ook de optie om te Investeren in hernieuwbare energie. Tenslotte wordt men aangezet tot doen: je kunt niet anders dan veranderen. Je zult wel moeten kiezen voor doen, Duurzaam doen.

Mensen houden nou eenmaal niet van verandering. Hoe vaak is dat wel niet gezegd en gezien. Het is dan ook moeilijk om bij de laatste stap te komen: daadwerkelijk doen. Bovendien is de huidige samenleving ook nog eens vreselijk passief. Dat zorgt voor nog minder motivatie om actief te handelen. Er wordt wellicht veel gesproken over de passiviteit van “de jeugd van tegenwoordig”, maar ik veronderstel dat dit een verschijnsel is dat zich in de huidige tijdsgeest bij meerdere generaties voordoet, ook bij “de volwassenen van tegenwoordig”.

Velen durven enkel de confrontatie met de waarheid al niet aan, en zij ontvluchten dit of verzetten zich hier tegen. Dit vertraagt het proces om te durven en te doen, het geeft een duwtje terug. Het is een feit dat men vaak een duwtje nodig heeft, een aanzet. Het is moeilijk om jezelf tot dingen aan te zetten, zoals een opdracht die al dagen op je ligt te wachten. Maar als iemand je inspireert of motiveert zal dit positief werken, als een positief duwtje.

Dingen zijn mogelijk zonder duwtje. Maar het maakt het wel moeilijker. Zo heeft men liever eerst een financieel duwtje voordat flink op duurzame actievoering wordt overgegaan. Een subsidie doet ook wonderen. Het zou dan wel fijn zijn om zo’n subsidie niet aan het ontkennen van de pijnlijke waarheid (de schaarse oliereservoirs) te besteden. Want ja, hier is nog steeds volop sprake van. Dit is een duidelijk duwtje terug, een belemmering.

Maar zoals ik al eerder stelde: als je er eenmaal voor bent gegaan zal het allemaal meevallen. En vooral: het geeft je verdomd veel voldoening. Neem dat van me aan! Ik hoop dat we een omslag naderen waarop we vrijwel volledig van passief naar actief gaan. Van altijd blijven wachten naar voortdurend doen. Van oud, versleten en fossiel naar jong, innovatief en duurzaam. Van verleden, naar toekomst.